Türkçe rap tarihinin en büyük figürlerinden biri olan Ceza’nın sahnesinde, kendisiyle uzun süredir gerilim yaşayan Şam’ın (Şamil Oymak) posterinin açılması kesinlikle anlık veya sıradan bir dinleyici hareketi olarak kabul edilemez. Canlı performanslar, sanatçıların kitleleriyle en organik ve doğrudan bağ kurduğu, duygusal yoğunluğun zirve yaptığı alanlardır. Böyle bir atmosferde, bir dinleyicinin Ceza’nın gözünün içine bakarak Şam’ın posterini açması, sahne ahlakına ve sanatçının emeğine yönelik doğrudan bir kışkırtma, adeta bir sabote etme girişimidir. Ceza gibi kariyeri boyunca sayısız sahne tecrübesi edinmiş, rap müziğin saygınlığını her şeyin önünde tutan bir ismin, bu duruma "Ne kadar zavallısın oğlum" diyerek son derece sert ve net bir refleks göstermesi, aslında birikmiş bir öfkenin ve saygısızlığa karşı tahammülsüzlüğün dışavurumudur. Dinleyicinin buradaki temel amacının, sosyal medyada viral olmak, dijital dünyada bir etkileşim dalgası yaratmak ve iki sanatçı arasındaki eski defterleri canlandırarak kaostan beslenmek olduğu çok açıktır. Ne yazık ki günümüz dijital kültüründe, sanatçıların canını sıkma pahasına prim yapma arzusu, müziğin ve sahneye olan saygının önüne geçmektedir ve bu olay da tam olarak bu yozlaşmanın en bariz örneğidir.
Şam’ın "Killer Rap" Parçasıyla Başlayan ve Ceza’nın "Analog" ile Yanıt Verdiği Diss Kültürü Aslında Hangi Gizli Hesaplaşmaya Dayanıyor?
Şam ile Ceza arasındaki husumet, sadece iki şarkı üzerinden değerlendirilebilecek kadar sığ bir mesele değildir; bu kavga aslında Türkçe rap dünyasındaki kuşak çatışmasının, köhnemiş yapılarla yeni nesil agresif tavrın karşı karşıya gelmesinin bir sembolüdür. Şam’ın 2022 yılında piyasaya sürdüğü "Killer Rap" isimli parçası, sadece Ceza’yı hedef alan teknik bir diss değil, aynı zamanda hip-hop kültürünün "eski topraklarına" karşı yapılmış çok sert bir başkaldırıdır. Şam, Kadıköy Acil ve İstanbul Trip gibi sokak kültürünü ve rap’in yeraltı (underground) ruhunu en radikal şekilde yaşayan oluşumlardan beslendiği için, ana akıma mal olmuş ve bir nevi "dokunulmaz" ilan edilmiş Ceza gibi figürlerin otoritesini sarsmak istemiştir. Ceza’nın bu saldırıya bir yıl sonra, 2023’te "Analog" şarkısıyla yanıt vermesi ise onun hala bu tahtın sahibi olduğunu kanıtlama ve yeni nesle "siz daha yokken biz buradaydık" mesajını verme çabasıdır. Ceza, "Analog" ile dijital çağın getirdiği yapaylığa ve sosyal medya rapçiliğine meydan okurken, Şam ise "SIK EM UP" ve "Killer Rap" gibi işleriyle sürekli olarak bu sistemi ve sistemin ikonlarını yıkmayı hedeflemiştir. Dolayısıyla bu kavga, kişisel bir nefretin ötesinde, rap müziğin felsefesine, köklerine ve geleceğine dair derin bir ideolojik hesaplaşmadır.
Şam’ın Sokak Kökenli Agresif Tarzı ve Sansasyonel Geçmişi Bu Gerilimin Geleceğini Nasıl Etkileyecek?
Gerçek adı Şamil Oymak olan ve İstanbul’un rapi sert yaşayan sokaklarında, Kadıköy Acil bünyesinde büyüyen Şam, kariyerinin ilk günlerinden beri uzlaşmacı değil, tamamen çatışmacı ve provokatif bir müzikal kimlik benimsemiştir. Henüz 10 yaşındayken bu kültürün içine giren, yaşından büyük işlere imza atan ve diskografisine bakıldığında sürekli birilerine meydan okuyan yapısıyla dikkat çeken Şam için bu tarz kaos ortamları adeta birer beslenme kaynağıdır. Onun müzikal geçmişi, sinema vizyonu (Delusion/Sanrı) ve son dönemde ürettiği "Marina Mixtape" gibi işler ne kadar kaliteli olursa olsun, kitleler onu her zaman sistem karşıtı çıkışları ve sansasyonel diss atışmalarıyla hatırlamaktadır. Ceza konserinde yaşanan bu son poster hadisesi, Şam’ın fitilini ateşlediği o yeraltı ateşinin ana akım sahnelere kadar sıçradığının en net kanıtıdır. Şam’ın bu olaya sessiz kalması ya da geri adım atması onun karakterine tamamen aykırıdır; aksine, bu durumu yeni bir şarkıyla, çok daha sert punchline’larla (golcül cümlelerle) kendi lehine bir avantaja ve yeni bir diss dalgasına dönüştürmesi son derece güçlü bir olasılıktır. Bu durum, Türkçe rap sahnesindeki kutuplaşmayı daha da derinleştirecek ve iki sanatçı arasındaki iplerin bir daha asla yakalanamayacak şekilde tamamen kopmasına yol açacaktır.
