Ani öfke patlamaları, içe kapanma, riskli davranışlar ve şiddet eğilimlerinin çoğu zaman bir “mesaj” taşıdığına dikkat çekilirken, ebeveynlerin bu sinyalleri doğru okuması gerektiği vurgulanıyor.
Uzman Psikolog Sena Sivri, çocukların yaşadıkları sıkıntıları çoğu zaman sözle değil davranışlarıyla ifade ettiğini belirterek, “Yargılamadan gözlemlemek, sakin kalmak ve zamanında destek almak hayati önem taşıyor” dedi.
DAVRANIŞLARDAKİ DEĞİŞİM ALARM VERİYOR
Son yıllarda çocuklar ve ergenler arasında öfke patlamaları, akran zorbalığı, yalnızlaşma ve dijital risklerin arttığını belirten Sivri, bu durumun arkasında birçok etken bulunduğunu söyledi.
Sivri, “Dijital dünyanın kontrolsüz etkisi, sosyal medyada şiddetin normalleşmesi, aile içi iletişimin zayıflaması, akademik baskı, yalnızlık hissi ve duyguların sağlıklı ifade edilememesi bu tabloyu besliyor” diye konuştu.
Ebeveynlerin sıkça dile getirdiği “Çocuğumu dışarı göndermeye korkuyorum”, “Kötü arkadaş çevresine denk gelir mi?”, “İnternette kimlerle konuşuyor bilmiyorum” gibi kaygıların giderek arttığını belirten Sivri, bazı ailelerin aşırı kontrolcü davranırken bazılarının ise ne yapacağını bilemediğini ifade etti.
“ERGENLİKTİR GEÇER” DEMEYİN
Çocukların verdiği sinyallerin çoğu zaman fark edilmediğine dikkat çeken Sivri, “Yoğun yaşam temposu içinde ebeveynler bu değişimleri ‘ergenliktir geçer’ diyerek gözden kaçırabiliyor. Oysa erken fark edilen sorunlar büyümeden çözülebilir” dedi.
İŞTE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN 6 KRİTİK BELİRTİ
Uzman Psikolog Sena Sivri, ailelerin mutlaka ciddiye alması gereken işaretleri şöyle sıraladı:
Ani öfke patlamaları: Bağırma, eşya fırlatma ve saldırgan davranışlar bastırılmış stresin göstergesi olabilir.
İçe kapanma: Sosyal bir çocuğun aniden yalnızlaşması önemli bir uyarı sinyalidir.
Uyku ve iştah bozuklukları: Kabuslar, uykusuzluk ya da aşırı yeme ruhsal yükün habercisi olabilir.
Akademik düşüş: Ders başarısında ani gerileme ve dikkat dağınıklığı altında duygusal sorunlar yatabilir.
Gizlilik ve riskli dijital davranışlar: Telefonu saklama, kimlerle görüştüğünü gizleme dikkatle izlenmelidir.
Umutsuzluk ifadeleri: “Kimse beni anlamıyor” gibi sözler asla küçümsenmemelidir.
SAĞLIKLI İLETİŞİMİN 5 ALTIN KURALI
Sivri, çocuklarla güçlü bir bağ kurmanın sorunların çözümünde en etkili yöntem olduğunu belirterek ebeveynlere şu önerilerde bulundu: Her gün kısa da olsa kaliteli zaman geçirin. Yargılamadan dinleyin, anlamaya çalışın. Duygularını ifade etmesine yardımcı olun. Kuralları sevgi diliyle anlatın. Gerekirse profesyonel destek almaktan çekinmeyin.
Uzmanlar, çocukların davranışlarının çoğu zaman bir yardım çağrısı olduğuna dikkat çekerek, erken farkındalık ve doğru yaklaşımın hem çocukların hem de ailelerin yaşam kalitesini artıracağını vurguluyor.