Günlük hayatta ve akademik literatürde bu kelime genellikle üç farklı alanda karşımıza çıkar:
1. Gregoryan Takvimi (Miladi Takvim)
Bugün Türkiye dahil tüm dünyanın resmi ve ticari işlerde kullandığı Miladi Takvim, teknik olarak "Gregoryan Takvimi"dir.
- Neden Yapıldı? Eski Jül Sezar takvimindeki (Jülyen Takvimi) artık yıl hesaplama hatası nedeniyle takvim ile mevsimler (özellikle ilkbahar ekinoksu ve Paskalya bayramının tarihi) birbirinden sapmaya başlamıştı.
- Ne Zaman Kabul Edildi? Papa XIII. Gregorius, 1582 yılında bir ferman yayınlayarak bu takvim reformunu gerçekleştirdi. Zaman kaymasını düzeltmek için o yıl 4 Ekim perşembe gününden sonraki gün, doğrudan 15 Ekim cuma olarak kabul edildi (aradaki 10 gün silindi).
2. Gregoryan İlahileri (Gregorian Chant)
Hristiyanlıkta, özellikle Katolik Kilisesi ayinlerinde seslendirilen en eski dinsel müzik türüdür.
- Özellikleri: Tamamen insan sesiyle (akor, piyano, gitar veya org gibi hiçbir enstrüman/çalgı aleti olmadan) söylenir. Genellikle erkek koroları tarafından tek sesli (monofonik) ve Latince dualar halinde icra edilir.
- Kökeni: Adını MS 6. yüzyılda yaşamış olan Papa I. Gregorius'tan (Büyük Gregorius) alır. Bu papanın kilise müziklerini ve dualarını tek bir standart sistem altında topladığına inanılır.
3. Ermeni Gregoryan Kilisesi (Hatalı/Tarihi İsimlendirme)
Batı dünyası ve Osmanlı kaynakları, Ermeni Apostolik Kilisesi'ni (Ermeni Kilisesi) tanımlamak için zaman zaman "Ermeni Gregoryan Kilisesi" ifadesini kullanmıştır.
- Kökeni: Bu isimlendirme, Ermenilerin MS 4. yüzyılın başında Hristiyanlığı resmi din olarak kabul etmesini sağlayan ve kilisenin kurucusu olan Aydınlatıcı Grigor (Saint Gregory the Illuminator) isminden gelmektedir.
- Not: Ermeni Kilisesi, Roma Katolik Papası Gregorius ile bağları olmadığını, kendi kiliselerinin doğrudan İsa'nın havarilerine dayandığını belirterek bu "Gregoryan" yakıştırmasını resmi olarak kabul etmez ve kendilerini Ermeni Apostolik Kilisesi olarak adlandırır.