Aşağıda, 12 bin yıllık geçmişe sahip Hasankeyf'in sular altında kalan derin anılarını ve yeni yerleşkesinde dimdik ayakta duran anıtsal yapılarını tüm sırlarıyla bulabilirsiniz.
Ilısu Barajı (Prof. Dr. Veysel Eroğlu Barajı) sularının yükselmesiyle birlikte, insanlığın ilk yerleşim yerlerinden biri olan eski Hasankeyf yerleşkesinin büyük bir kısmı sular altında kaldı. Ancak bu durum, onun gizemini yok etmek yerine daha da derinleştirdi.
- Binlerce Yapay Mağara: Eski Hasankeyf kanyonlarında yer alan ve İlk Çağ'dan beri yerleşim yeri olarak kullanılan yaklaşık 6 bin mağaranın büyük kısmı şu an suların altındadır. Bu mağaralar, tarihin ilk organize topluluklarına ev sahipliği yapıyordu.
- Tarihi Roma Köprüsü'nün Ayakları: Artuklular döneminde inşa edilen ve Orta Çağ'ın en büyük taş köprüsü olan tarihi yapının devasa gövdesi sular altındadır. Köprü ayakları, su altı arkeolojisi açısından gelecekte büyük bir potansiyel barındırıyor.
- Gizli Su Tünelleri ve Dehlizler: Dicle Nehri'nden kaleye su taşımak için kayaların içine oyulan gizli su yolları ve kralların kaçış tünelleri, bugün tamamen suyla dolmuş durumdadır.
Suların Üstündeki Hasankeyf: Göğe Yükselen Kadim Miras
Hasankeyf'in yok olmasını önlemek adına yürütülen devasa mühendislik projeleriyle, birçok anıtsal yapı yeni yerleşkeye ve su seviyesinin üzerindeki güvenli alanlara taşındı.
- Hasankeyf Kalesi (Yukarı Kale): Sular yükseldiğinde bir ada gibi gölün ortasında kalan Yukarı Kale, Roma İmparatorluğu döneminden beri stratejik bir üs konumundadır. Kayalara oyulmuş saray kalıntıları ve Ulu Cami, suların tamamen üzerinde, büyüleyici bir manzara sunmaktadır.
- Zeynel Bey Türbesi: Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ın oğlu için 15. yüzyılda yapılan bu türbe, Türkiye'de bütünsel olarak taşınan ilk tarihi eserdir. Orta Asya mimarisinin çini süslemelerini Anadolu'ya taşıyan eşsiz bir şaheserdir.
- El Rızık Camii ve Minaresi: Artuklu eseri olan caminin, üzerinde kitabeler ve bitki motifleri barındıran devasa minaresi, su yükselmeden önce parça parça sökülerek yeni Hasankeyf Kültürel Park Alanı'na taşınmıştır.
- Süleyman Han Camii: Eyyubiler dönemine ait bu görkemli caminin minaresi ve taç kapısı da suların gazabından kurtarılarak üst bölgeye konumlandırılmıştır.
Hasankeyf Tarih ve Keşif Rotası
Hasankeyf seyahatinizde taşınan tarihi eserleri ve su üstünde kalan kaleyi rahatça ziyaret edebilmeniz için hazırlanan lokasyon haritası aşağıdadır:
