Türkiye'deki geniş emekli kitlesinin radarında bulunan ÖTV'siz binek araç edinimine yönelik yasal düzenleme fısıltıları, dijital platformlarda yayılmaya devam ediyor. Sosyal medyada dolaşıma sokulan "yasa resmiyet kazandı" yönündeki asılsız paylaşımlara tezat olarak, konunun yasal boyutu henüz netleşmiş değil. Peki, emekliye ÖTV'siz araç Meclis'ten geçti mi, ne zaman çıkacak? ÖTV'siz alınabilecek muhtemel araç listesi ve şartları neler? İşte tüm detaylar...
EMEKLİLERE ÖTV'SİZ ARAÇ SON DAKİKA!
Emekli vatandaşların ÖTV ödemeden sıfır kilometre araç satın alabilmelerini öngören yasal formüller kamuoyunda hararetle tartışılsa da, bugün itibarıyla yürürlüğe girmiş veya tescillenmiş genel bir muafiyet uygulaması bulunmuyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) komisyon gündemine sunulmuş olan kanun teklifinin yasalaşma süreci henüz tamamlanmadı.
Buna karşın ekonomi yönetiminde vergi mevzuatına yönelik revizyon çalışmaları sürüyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından olgunlaştırılan ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren güncel tebliğ ile yalnızca engelli vatandaşların yararlandığı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnasında çok kritik genişletmelere gidildi.
Yapılan bu yeni hukuki düzenleme kapsamında, ortopedik engeli en az yüzde 40 ve üzerinde olan bireylerin hakları korundu. Bunun da ötesinde, fiziki/ortopedik engeli dolayısıyla sürücü belgesi (ehliyet) alamayacağı resmi sağlık kurulu raporuyla tescil edilen vatandaşlara da, belirli yasal sınırlar ve kriterler çerçevesinde ilk araç alımında vergi muafiyeti avantajından faydalanma kapısı açıldı.
EMEKLİYE ÖTV'SİZ ARAÇ MECLIS'TEN GEÇTİ Mİ?
Eldeki en güncel parlamento verileri doğrultusunda, söz konusu kanun teklifi henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu oturumlarında oylanıp kabul edilmiş bir kanun maddesi niteliği taşımıyor. Sadece bir milletvekili önerisi ve taslak çalışma niteliğinde olan metin yasalaşmadığı için, emekli vatandaşların şu an itibarıyla bayilere giderek ÖTV'siz araç satın alabilmesi hukuken mümkün değildir.
Bir yasa teklifinin Türk hukuk sisteminde yürürlüğe girebilmesi için şu bürokratik basamakları eksiksiz tamamlaması zorunludur:
-
İlgili ihtisas komisyonlarında (Plan ve Bütçe Komisyonu vb.) görüşülüp olgunlaştırılması,
-
TBMM Genel Kurulu'nda milletvekillerinin oylamasına sunularak salt çoğunlukla kabul edilmesi,
-
Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmi Gazete'de ilan edilmesi.
Dolayısıyla mevcut durumda emekli statüsündeki vatandaşlara sağlanan aktif bir Özel Tüketim Vergisi istisnası bulunmuyor. Bilgi kirliliğinin önüne geçmek adına resmi makamların ve Bakanlığın duyurularına itibar edilmesi gerekiyor.
EMEKLİYE ÖTV'SİZ ARAÇ TEKLİFİNDEN KİMLER YARARLANABİLECEK?
Meclis komisyon sıralarında bekleyen kanun teklifinin orijinal metni incelendiğinde, bu düzenlemenin sanıldığı gibi tüm emekli profilini kapsamadığı net bir biçimde görülüyor.
Taslak metne göre muafiyet hakkından sadece şu sınırlı grupların yararlanması hedefleniyor:
-
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu mevzuatına tabi olarak esnaf veya sanatkâr siciline kayıtlı bulunanlar,
-
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4/1-b maddesi (Bağ-Kur) kapsamında yaşlılık aylığına hak kazanmış olan esnaf emeklileri.
Bu yasal çerçeve baz alındığında;
-
SSK (4/1-a) statüsünde emekli edilmiş milyonlarca işçi emeklisi,
-
Emekli Sandığı (4/1-c) kanalıyla emekliye ayrılmış olan eski memurlar,
genel hatlarıyla bu kanun teklifinin kapsam sahası dışında bırakılmıştır. Bazı ek alt komisyon çalışmalarında tarım Bağ-Kur'luları ve çiftçilere yönelik esnetme talepleri dillendirilse de, projenin ana merkezini esnaf kökenli Bağ-Kur emeklileri oluşturuyor. Bu yüzden yasa geçse dahi, her emeklinin bu haktan yararlanamayacağı gerçeği öne çıkıyor.
EMEKLİYE ÖTV'SİZ ARAÇ NE ZAMAN ÇIKACAK?
Esnaf emeklilerine odaklanan ÖTV indirim veya muafiyet paketinin tam olarak hangi tarihte Meclis Genel Kurulu’na getirilerek oylanacağı konusunda netleşmiş bir zaman çizelgesi ilan edilmedi.
Yasama organının çalışma takvimine bağlı olan bu süreç sonuçlanmadığı için bugün itibarıyla:
-
Sistemin yürürlüğe gireceği resmi bir tarih yoktur,
-
Kamu bankaları veya vergi daireleri üzerinden bir başvuru süreci başlatılmamıştır,
-
Uygulama yönetmeliği ve kesinleşmiş limit kriterleri yayımlanmamıştır,
-
Otomotiv bayilerinde emeklilere yönelik tanımlanmış bir muafiyet kodu bulunmamaktadır.
Teklifin ilerleyen yasama dönemlerinde kabul edilerek yasalaşması durumunda, uygulamaya dair tüm usul, esas ve bürokratik şartlar Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yayımlayacağı genel tebliğ ile netliğe kavuşacaktır.
ÖTV MUAFİYETİ RESMİ GAZETE'DE
Emeklileri ilgilendiren ve henüz onaylanmamış taslaktan bağımsız olarak; engelli vatandaşlar için uzun yıllardır yürürlükte olan ÖTV istisna yönetmeliği, yeni eklenen maddelerle Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlükteki yerini aldı.
Yapılan son mevzuat güncellemesiyle ortopedik engeli bulunan hak sahiplerinin araç edinim süreçleri kolaylaştırıldı. Yeni tebliğ uyarınca, engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağı tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurulları tarafından raporlanan ortopedik engelli bireyler de, kanunda sınıfı belirtilen binek araçların ilk iktisabında (satın alımında) 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV ödemeksizin araç sahibi olabilecek.
Bunun yanı sıra, Türkiye genelinde engellilik derecesi yüzde 90 ve üzerinde olan tüm vatandaşlar, devletin belirlediği mali üst sınır barajını aşmamak kaydıyla sıfır kilometre araçları ÖTV'siz satın alma imkanından faydalanmaya devam ediyor. Yüzde 90 eşiğinin altındaki engellilik durumlarında ise satın alınacak binek aracın mutlaka kişinin engeline uygun özel mekanik tertibatla (tadilatla) donatılmış olması şart koşuluyor.
ÖTV'SİZ ALINABİLECEK ARAÇ LİSTESİ!
Hukuken uygulanan genel ÖTV muafiyeti sınırları dahilinde satın alınabilecek araç modellerinde belirli kriterler aranıyor. Özellikle üretim aşamasında yerlilik oranı şartını (en az %40 yerli üretim parça oranı) karşılayan fabrika çıkışlı modeller, vergi avantajından yararlanmak isteyen alıcıların ilk tercihi oluyor.
Mevcut mali sınırlar ve teknik kriterler dahilinde ÖTV istisnası potasına giren popüler modeller şunlardan oluşuyor:
-
Togg: T10X, T10F
-
Fiat: Egea Sedan, Egea Cross, Ulysse
-
Renault: Clio, Megane Sedan, Duster
-
Toyota: Corolla, Corolla Hybrid, C-HR Hybrid
-
Hyundai: i20, Bayon
Fiat Marka Otomobiller
İtalyan-Türk ortaklığıyla Bursa'da banttan indirilen ve muafiyet limitlerine tam uyum sağlayan Fiat modelleri:
-
Fiat Egea Sedan
-
Fiat Egea Cross
-
Fiat Ulysse (Ticari/Panelvan sınıfı limit uyumlu versiyonları)
Renault Marka Otomobiller
Yerli üretim ve ithal kompakt modelleriyle ÖTV sınırında yer alan Renault seçenekleri:
-
Renault Clio
-
Renault Megane Sedan
-
Renault Duster (Yeni Nesil)
Toyota Marka Otomobiller
Sakarya fabrikasında üretilen yerli montaj versiyonlarıyla dikkat çeken Toyota modelleri:
-
Corolla Benzinli Serisi: 1.5 Vision Plus Multidrive S, 1.5 Dream Multidrive S, 1.5 Dream X-Pack, 1.5 Flame X-Pack, 1.5 Passion X-Pack Multidrive S.
-
Corolla Hybrid Klasmanı: 1.8 Hybrid Dream e-CVT, 1.8 Hybrid Dream X-Pack, 1.8 Hybrid Flame X-Pack, 1.8 Hybrid Passion X-Pack e-CVT.
-
Toyota C-HR Hybrid Modelleri: 1.8 Hybrid Flame e-CVT, 1.8 Hybrid Passion e-CVT, 1.8 Hybrid Passion X-Sport (Cam Tavansız alternatifleri).
Hyundai Marka Otomobiller
Kore kökenli firmanın İzmit tesislerinde üreterek pazara sunduğu binek modelleri:
-
Hyundai i20
-
Hyundai Bayon
Otomotiv piyasasındaki güncel fiyat endekslerine göre, Hyundai'nin ÖTV muafiyet dökümüne uyum sağlayan en ulaşılabilir modeli yaklaşık 927 bin TL bareminden başlarken; donanım seviyesi en yüksek olan sınır modeli ise 1 milyon 275 bin TL seviyelerine kadar tırmanış gösteriyor.
ÖTV MUAFİYETİ KAPSAMINDA OLAN ARAÇLAR HANGİLERİ?
Maliye Bakanlığı tarafından yürütülen güncel uygulamada, ÖTV muafiyetli araç alımlarında uygulanacak nihai motorlu taşıt bedeli üst limiti (tüm vergiler dahil satış fiyatı) 2.873.972 TL olarak tatbik edilmektedir. Satış fiyatı bu sınırın altında kalan ve motor hacmi kriterlerine uyan şu araç sınıfları istisnaya tabi tutulabiliyor:
-
Binek Otomobiller
-
Panelvan ve Kombi tipi araçlar
-
Pick-up (Kamyonet) modelleri
-
Arazi Taşıtları ve SUV'lar
-
Hafif Ticari Station Wagon'lar
-
ATV ve UTV tipi motorlu araçlar
Taşıtların yasal sınıflarına göre belirlenmiş olan motor silindir hacmi tavan şartları ise şu kurallara göre işletilmektedir:
Binek Otomobiller
Motor silindir hacmi maksimum 1.6 litre ($1600 \text{ cm}^3$) ve altında olan, sürücü dahil en fazla 9 oturma yeri bulunan binek araçlar.
Kamyonet, Van ve Ticari Araçlar
Motor silindir hacmi $2800 \text{ cm}^3$ sınırını aşmayan; eşya taşımaya mahsus van, panelvan, kombi ve pick-up tarzı hafif ticari araçlar.
Motosikletler
Motor silindir hacmine, gücüne veya elektrikli motor kw değerine bakılmaksızın tüm motosiklet sınıfları limit dahilinde kapsam altında tutulmaktadır.
NOT: Haber metni içerisinde yer alan tüm marka, model, yasa taslağı detayları ve fiyat istatistikleri genel bilgilendirme amacıyla derlenmiş olup, kesinlikle bir yatırım yönlendirmesi veya yatırım tavsiyesi olarak kabul edilmemelidir.