Güneydoğu Anadolu’nun gastronomi haritasında saklı kalmış en büyük hazinelerden biri olan Batman, petrolü kadar damak çatlatan mutfağıyla da tam bir gurme cennetidir.
Lokum Kıvamında Bir Başyapıt: Kaburga Dolması
Batman mutfağı denildiğinde akan suları durduran ilk yemek şüphesiz Kaburga Dolmasıdır. Özenle seçilen kuzu kaburgasının içi; pirinç, yenibahar, çeşitli taze baharatlar ve bademle hazırlanan özel bir iç pilavla doldurulur. Ağızda dağılması için saatlerce kısık odun ateşinde veya taş fırınlarda pişirilen bu yemek, tam anlamıyla bir sabır işidir. Kemiğinden tuttuğunuz an ayrılan lokum gibi etiyle hem göze hem de damağa hitap eder.
- En İyi Yapıldığı Yer: Bu görkemli lezzeti Batman’da en iyi sunan adreslerin başında şık atmosferi ve yöresel zenginliğiyle bilinen Ziyade Et Lokantası ile şehrin gastronomi köşe taşlarından Çömçe Et Lokantası gelmektedir.
Kültürlerin Fes Şeklindeki Buluşması: Perde Pilavı
Dışı çıtır çıtır incecik bir hamur, içi ise adeta bir lezzet patlaması olan Perde Pilavı, Batman’ın en gösterişli davet yemeklerindendir. Keklik veya tavuk eti, kuş üzümü, dolmalık fıstık ve bademlerin pirinçle buluştuğu bu yemek, özel bakır tencerelerde fes şeklinde pişirilir. Hamurun fırından çıktığı an etrafa yaydığı koku, iştahınızı anında en üst seviyeye çıkarmaya yeter.
- En İyi Yapıldığı Yer: Geleneksel sunumu ve çıtır hamur kıvamıyla Ziyade Et Lokantası, yerli ve yabancı gurmelerin Batman'daki ilk tercihidir.
Coğrafi İşaretli Çıtır Lezzet: Şam Böreği
Batman mutfağının hamur işi kraliçesi, tescilli ve coğrafi işaretli lezzeti olan Şam Böreğidir. İncecik el açması hamurun içerisine bol soğanlı, nefis baharatlı kıymalı bir harç konularak yarım ay şeklinde kapatılır. Yağda kızartılmak yerine geleneksel olarak doğrudan odun ateşindeki sac üzerinde pişirilir. Hafifliği ve çıtırlığı ile kahvaltıların da akşam üstü atıştırmalıklarının da vazgeçilmezidir.
- En İyi Yapıldığı Yer: Batman merkezindeki tarihi çarşı lokantalarında ve özellikle yerel lezzetleriyle ünlenen Kristal Et Lokantası menüsünde bu çıtırlığı orijinal haliyle deneyimleyebilirsiniz.
Kuyulardan Gelen Kadim Miras: Büryan
Güneydoğu’nun sabah ritüellerinden biri olan Büryan, Batman'da da tam anlamıyla bir sanat dalıdır. Yere kazılan derin kuyularda, odun ateşinin közünde, buharıyla yavaş yavaş pişen kuzu etleri, tırnak pide üzerinde sıcak sıcak servis edilir. Yağlı ve yumuşacık etiyle güne erken ve enerjik başlamak isteyenlerin Batman'daki bir numaralı favorisidir.
- En İyi Yapıldığı Yer: Batman'da büryan denilince akla ilk gelen yerlerden biri, yılların tecrübesine sahip olan tarihi Geçit Büryan salonudur.
Sakatat Sevdalılarının Rüyası: Mumbar Dolması
Batmanlı kadınların el emeğiyle temizleyip hazırladığı Mumbar Dolması, zahmeti kadar lezzetiyle de büyüleyen bir sakatat yemeğidir. İyice temizlenen kalın bağırsakların içerisine bulgur veya pirinç, kıymalı harç ve bolca baharat doldurulur. Sumaklı ekşi sularla ağır ağır kaynatılarak pişirilen mumbar, sakatat kültürünü zirveye taşır.
- En İyi Yapıldığı Yer: Gece çorbaları ve sakatat çeşitleriyle Batman Dünya Hastanesi karşısında 24 saat hizmet veren Çorbacı Mehmet Usta, mumbarı en lezzetli ve hijyenik yapan yerler arasındadır.
Sıradan Köfteleri Unutturan Tat: Kütülk (Batman Usulü İçli Köfte)
Klasik içli köfteleri bir kenara bırakın; çünkü Batman'ın Kütülk köftesi çok farklı bir pişirme tekniğine sahiptir. İki farklı bulgurun yoğrulmasıyla elde edilen incecik dış harç, ceviz ve bol baharatlı kıymayla doldurulur. En büyük farkı ise yağda kızartılmak yerine kaynar suda haşlanarak servis edilmesidir. Üzerine dökülen kızgın tereyağı ile damakta unutulmaz bir iz bırakır.
- En İyi Yapıldığı Yer: Batman’da ev yemeği titizliğiyle çalışan gurme ocakbaşı mekanlarından Mehmet Usta Ocakbaşı Et Lokantası kütülk lezzetini en orijinal haliyle sofranıza taşır.
Tatlı Kapanışın Geleneksel Adı: Havdel
Batman’ın en meşhur geleneksel ev tatlısı olan Havdel, un, pekmez ve tereyağının muhteşem uyumundan doğar. İsteğe göre içerisine tarçın ve karanfil eklenerek aroması zenginleştirilen bu lezzet, üzerine bolca kavrulmuş badem dökülerek servis edilir. Ağır şerbetli tatlılardan sıkılanlar için pekmezin doğallığıyla hafif ve enfes bir kapanış sunar.
- En İyi Yapıldığı Yer: Bu tatlı genellikle Batman evlerinde misafirlere sunulsa da şehir merkezindeki köklü yöresel restoranların aşçı tabağı menülerinde bu geleneğe rastlamanız mümkündür.
Batman Gastronomisi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Batman yemeklerinde hangi malzemeler ön plana çıkar?
Batman mutfağında ağırlıklı olarak taze kuzu eti, kuyruk yağı, bulgur, ev yapımı salçalar, kurutulmuş sumak ve yerel otlar başroldedir.
Batman'dan dönerken hangi lezzetli hediyeler alınmalı?
Sason ilçesinin dünyaca ünlü şifalı Sason Balı, iri taneli Sason Cevizi ve yöresel cevizli sucuklar kesinlikle çantanızda yer almalıdır.
Yaz aylarında Batman'da ferahlamak için ne yenir/içilir?
İçerisinde buğday ve nohut barındıran, buz gibi servis edilen geleneksel Ayran Çorbası (Gırar) yaz aylarının en ferahlatıcı Batman lezzetidir.
