Uluslararası zaman ölçüm otoritelerinin bu hafta oylamaya sunacağı radikal teklife göre, artık saniye uygulamasının Mayıs 2027'de tamamen sona erdirilmesi planlanıyor. 1972 yılından bu yana gezegenimizin kendi ekseni etrafındaki düzensiz dönüşü ile milisaniyelik şaşma bile yapmayan atom saatlerini eşitlemek amacıyla kullanılan bu sistem, kabul edilmesi halinde tarihe karışacak. Yeni düzenleme onaylandığı takdirde, atom saatlerinin ilerleyişi Dünya'nın astronomik hareketlerinden tamamen bağımsız hale getirilecek ve iki zaman sistemi arasındaki farkın kapatılması için artık saniyelerle oynanmayacak.
Artık Saniye Nedir ve Neden Teknolojik Sistemler İçin Büyük Bir Tehdit Oluşturuyor?
Zaman standardındaki bu köklü değişimin ardından internet kullanıcıları en çok artık saniyenin ne anlama geldiğini ve neden kaldırılmak istendiğini araştırmaya başladı. Artık saniye; Ay'ın çekim kuvveti, eriyen buzullar ve yerkabuğu hareketleri nedeniyle yavaşlayan veya hızlanan Dünya'nın dönüşü (astronomik zaman) ile Eşgüdümlü Evrensel Zaman (UTC) üreten atom saatleri arasındaki farkı kapatmak için yapılan bir saniyelik zaman düzeltmesidir. Bugüne kadar saatlere toplam 27 kez artık saniye eklenmiş olsa da bu eklemelerin düzensiz yapılması ve sadece 6 ay önceden duyurulması dijital dünya için büyük krizlere yol açıyor. Geçmişte 2012 ve 2016 yıllarında eklenen artık saniyeler yüzünden büyük sosyal medya ağları, havayolu rezervasyon sistemleri ve bulut depolama hizmetlerinde dünya çapında çökmeler ve sistem kesintileri yaşandı. Teknoloji devlerinin uzun süredir talep ettiği bu iptal kararı, dijital altyapıların siber güvenliğini ve istikrarını korumak adına can alıcı bir zorunluluk olarak görülüyor.
Dünya'nın Dönüş Hızının Değişmesi Saatleri Nasıl Etkileyecek ve Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?
Bilim insanlarını bu kararı almaya iten ve sosyal medyada en çok tartışılan teorilerden biri de Dünya'nın son yıllarda beklenmedik bir şekilde hızlanmaya başlaması oldu. Bu durum, tarihte ilk kez saatlerden bir saniye eksiltilmesini gerektirebilecek negatif artık saniye riskini doğurdu ve otoritelerin tahminlerine göre bu durumun 2035 yılına kadar yaşanma ihtimali yüzde 30'a ulaştı. Dijital sistemlerin bir saniye eklemeyi bile kaldıramayıp çöktüğü bir dünyada, zaman sisteminden bir saniye çıkarmanın yaratacağı siber kaosun önüne geçmek için yeni bir modele geçiliyor. Mayıs 2027'de devreye girmesi beklenen yeni sistemde, saniyelerle oynamak yerine atom saatleri ile Dünya'nın dönüşü arasındaki farkın daha geniş bir aralıkta kalmasına izin verilecek. Uzmanların hesaplamalarına göre iki zaman arasındaki bu farkın günlük hayatı etkileyecek olan 1 saatlik sınıra ulaşması 3 bin yıldan uzun sürecek; bu da yeni düzenlemenin insanlığın günlük yaşamında hiçbir ani değişikliğe yol açmayacağı anlamına geliyor.
