Yargıtay, apartmanlarda ve sitelerde kat maliklerinin onayı alınmadan yaptırılan demir parmaklık ve cam balkon uygulamaları için emsal niteliğinde bir söküm kararına imza attı. Bu kararla birlikte, projeye aykırı olarak inşa edilen ve binanın dış cephe bütünlüğünü bozan bu yapılar, tek bir komşunun şikayeti üzerine mahkeme kararıyla sökülebilecek. Yüksek mahkeme, Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca dış cepheyi ortak alan kabul ederek izinsiz yapılan tüm bu müdahalelerin "eski hale getirilmesine" hükmetti.
Tüm Demir Parmaklıklar ve Cam Balkonlar Sökülecek mi?
Hayır, piyasadaki ve evlerdeki tüm uygulamaların toptan sökülmesine yönelik genel bir yıkım kararı bulunmuyor. Ancak apartman yönetim planında aksine bir hüküm yoksa veya kat maliklerinin yasal sınırda rızası alınmadıysa, risk altındaki tüm yapılar sökülme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Yani yasal onay süreçleri tamamlanmış, projesine uygun yapılmış sistemler için bir yaptırım söz konusu değildir.
Demir Parmaklıklar Neden Hukuka Aykırı Bulundu?
Yargıtay kararlarında, özellikle zemin ve birinci katlarda güvenlik amacıyla monte edilen bazı demir parmaklık tasarımlarının diğer dairelerin güvenliğini tehlikeye attığı vurgulanmaktadır. Özellikle yatay veya bombeli olarak tasarlanan demir parmaklıklar, üst katlara tırmanmayı kolaylaştıran bir basamak işlevi görmektedir. Yüksek mahkeme, bir kat malikinin kendi güvenliğini sağlarken diğer kat maliklerinin can ve mal emniyetini riske atamayacağına karar vererek bu parmaklıkların sökülmesini hukuki bir zorunluluk olarak görmüştür.
Cam Balkon Yaptırmak İçin Komşulardan İzin Almak Zorunlu mu?
Evet, zorunludur. Yargıtay içtihatlarına göre balkonlar ve binanın dış cephesi, bağımsız mülk değil "ortak alan" statüsünde değerlendirilmektedir. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesi gereğince, bu alanlarda mimari bütünlüğü etkileyecek bir değişiklik yapabilmek için apartmandaki kat maliklerinin en az beşte dördünün (%80) yazılı rızasının (muvafakatname) alınması şarttır. Bu izin alınmadan açılır-kapanır sistem dahi olsa yapılan her türlü balkon kapatma işlemi "kaçak yapı" veya "sabit eser" sayılmaktadır.
Tek Bir Komşunun Şikayeti Söküm İçin Yeterli mi?
Evet, yeterlidir. Apartmanda gerekli çoğunluk (5'te 4 oranında imza) sağlanmadan balkon kapatıldıysa veya demir parmaklık takıldıysa, sadece tek bir kat malikinin Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurması hukuki sürecin başlaması için yeterli olmaktadır. Mahkeme, projenin orijinal haline getirilmesine (eski hale getirme) karar vermekte ve söküm işlemlerinin tüm masraflarını da yapıyı izinsiz inşa eden kat malikine yüklemektedir.
Hangi Durumlarda "Eski Hale Getirme" ve Yıkım Kararı Verilir?
Mahkemelerin inceleme sonrası söküm kararı verdiği temel durumlar şu şekildedir:
- Muvafakat Eksikliği: Kat maliklerinin %80'inin yazılı onayının bulunmaması.
- Mimari Aykırılık: Binanın dış cephesindeki görsel ve mimari bütünlüğü bozan farklı renk, profil veya tasarımların kullanılması.
- Güvenlik Riski: Kalitesiz malzeme seçimi nedeniyle panellerin düşme tehlikesi yaratması ya da parmaklıkların tırmanmayı kolaylaştırması.
Yeni Cam Balkon Yaptırma Şartları Neler Olacak?
Gündemdeki yeni mevzuat taslakları ve yargı kararları doğrultusunda, mülk sahiplerinin şu kurallara uyması gerekecek:
- Islak İmzalı Onay: Balkonunu kapatmak isteyen kişi, işlem öncesinde kat maliklerinin beşte dördünden ıslak imzalı muvafakatname alacaktır.
- Ortak Tasarım ve Standart: Binanın estetiğini bozmamak adına apartmandaki diğer dairelerle benzer malzeme, renk ve tasarım tercih edilecektir.
- Teknik Uygunluk: Kullanılacak tüm sistemlerin can ve mal güvenliği standartlarına uygun sertifikalı malzemelerden yapılması zorunlu tutulacaktır.
