Acar, zehirlenmeye maruz kalan kişiye kesinlikle yoğurt, ayran veya su verilmemesi, hastanın yürütülmemesi ve vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiğini vurguladı.
Havaların soğumasıyla birlikte soba kullanımının yaygınlaşması, özellikle yeterli havalandırmanın bulunmadığı ortamlarda karbonmonoksit zehirlenmesi tehlikesini beraberinde getiriyor. Renksiz ve kokusuz olması nedeniyle fark edilmesi güç olan karbonmonoksit gazı, zamanında müdahale edilmediğinde ölümcül sonuçlara yol açabiliyor.
Acil Yardım ve Afet Uzmanı Salih Acar, yaptığı açıklamada, kış aylarında soba ve karbonmonoksit zehirlenmelerine karşı alınması gereken önlemleri ve zehirlenme durumunda uygulanması gereken müdahaleleri anlattı.
Her yıl soba zehirlenmeleri nedeniyle çok sayıda üzücü olay yaşandığını belirten Acar, karbonmonoksit gazının insan sağlığı üzerindeki ciddi etkilerine dikkat çekerek vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.
“SOBA ZEHİRLENMESİ SESSİZ BİR ÖLÜM DEMEKTİR”

Karbonmonoksit gazının kana çok hızlı karıştığını ve hayati tehlikeye neden olduğunu belirten Acar, şu ifadeleri kullandı: “Kış mevsimine girdiğimiz bu dönemde soba ve karbonmonoksit zehirlenmeleriyle ilgili maalesef her yıl üzücü olaylar yaşanmakta ve vatandaşlarımızdan onlarcasını kaybetmekteyiz. Bu tür üzücü olayların yaşanmaması için birkaç önemli bilgiyi paylaşmak istiyorum. Soba zehirlenmesi, diğer adıyla karbonmonoksit zehirlenmesi, sessiz ve kokusuz bir ölüm demektir. Karbonmonoksit, oksijene oranla 200 ila 250 kat daha hızlı bir şekilde kana karışır. Alyuvarlar vasıtasıyla beynimize ve akciğerlerimize taşındığından bu duruma 'sessiz ölüm' denilir.”
ZEHİRLENME DURUMUNDA ORTAM DERHAL HAVALANDIRILMALI
Karbonmonoksit zehirlenmesi şüphesi bulunan durumlarda ilk olarak ortamın havalandırılması ve etkilenen kişinin temiz havaya çıkarılması gerektiğini belirten Acar, müdahale sırasında dikkat edilmesi gereken hususları anlattı.
Acar, yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: “Bu tür durumlarda ne yapılması lazım? Karbonmonoksit zehirlenmesinin yaşandığı ortamın derhal havalandırılması gerekir. Oda ve pencereler hemen açılmalı, dumana maruz kalmış kişi hızla temiz havaya çıkarılmalıdır. Akabinde hasta güvenli bir alana alındıktan sonra yan yatırılmalıdır. Yan yatırılmasındaki en önemli amaç, hastanın kusması durumunda kendi kusmuğunda boğulmasını önlemektir. Hastaya kesinlikle yoğurt, ayran, su gibi yiyecek ve içecekler verilmemelidir. Doğru bildiğimiz yanlışlardan biri de budur.”
“HASTA KESİNLİKLE YÜRÜTÜLMEMELİ, 112 ARANMALI”
Karbonmonoksit zehirlenmesine maruz kalan kişinin kendisini iyi hissetse bile yürütülmemesi gerektiğini vurgulayan Acar, fiziksel eforun kalp ve beyin üzerindeki yükü artırabileceğine dikkat çekti.
Acar, sözlerini şöyle sürdürdü: “Hasta hiçbir şekilde yürütülmemelidir. Karbonmonoksit, oksijene oranla 200 ila 250 kat daha fazla vücuda girdiğinden dolayı, hasta efor sarf ettiği vakit kalbe ve beyne aşırı yük bindirmiş oluruz ve bu da hayati risk oluşturur. Bu tür durumlarda hastayı güvenli bir alana aldıktan sonra mutlaka 112 aranmalı ve hasta en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna sevk edilerek oksijen desteği alması sağlanmalıdır.”
“KİŞİ KENDİSİNİ İYİ HİSSETSE BİLE HASTANEYE GİTMELİ”
Karbonmonoksit zehirlenmesi şüphesi bulunan kişilerin şikâyetleri hafiflese veya kendilerini iyi hissetseler dahi mutlaka sağlık kuruluşuna başvurmaları gerektiğini belirten Acar, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Kişi 'Ben iyiyim, bir şeyim yok' dese bile mutlaka bir sağlık kuruluşuna gitmeli ve oksijen takviyesi almalıdır. Karbonmonoksit zehirlenmesinde yoğun baş dönmesi, bulantı ve kusma gibi şikâyetler görülebilir. Kişi sıklıkla 'Acaba grip mi oldum? Nasıl olsa geçer' diye düşünse de bu durum karbonmonoksitin etkisidir. Mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulup oksijen desteği alınması şarttır.”
VATANDAŞLARA KIŞ ÖNCESİ UYARI
Uzmanlar, özellikle kış aylarında soba ve baca bakımlarının ihmal edilmemesi, yaşam alanlarının düzenli havalandırılması ve karbonmonoksit zehirlenmesi belirtilerinin ciddiye alınması gerektiğine dikkat çekiyor. Karbonmonoksit zehirlenmesi şüphesinde vakit kaybetmeden 112'nin aranması hayati önem taşıyor.




