Okula uyum süreciyle birlikte çocuklara kazandırılması hedeflenen temel alışkanlıkların başında yer alan okul öncesi yemek duası, arama motorlarında veliler ve okul öncesi öğretmenleri tarafından en çok aratılan konular arasına girdi. Çocuklara küçük yaşta şükretme bilincini aşılamak, yiyeceklere saygı duymayı öğretmek ve sofra adabını eğlenceli bir dille kazandırmak adına anaokullarında her öğün öncesinde hep bir ağızdan okunan bu dualar, eylül ayının en sıcak pedagojik gündem maddelerinden biri olarak öne çıkıyor.
Yemek duası nedir?
Okul öncesi eğitimde uygulanan yemek duası, kreş ve anaokulu çağındaki çocukların yemek yemeye başlamadan önce hem verilen nimetlere teşekkür etmelerini sağlamak hem de grupla birlikte hareket etme becerilerini geliştirmek amacıyla okunan ritmik ve kafiyeli söz bütünleridir. Bu dualar dini bir vecibe olmanın ötesinde, pedagojik olarak çocuklarda farkındalık yaratma, sabırlı olma ve önündeki yiyeceğin kıymetini bilme gibi evrensel insani değerleri erken yaşta yeşertmeyi hedefler. Okul öncesi dönemdeki çocukların soyut kavramları anlaması zor olduğundan, bu dualar genellikle somut örneklerle süslenir; anne, baba, çiftçi, aşçı gibi emeği geçen kişilere teşekkür etmeyi barındıran şiirsel yapılarla sunularak çocukların zihninde kalıcı bir yer edinmesi sağlanır.
Nasıl kolay öğretilir?
Yaşları 3 ile 6 arasında değişen okul öncesi dönemi çocuklarına yemek duasını ezberletmek ve bunu günlük bir rutin haline getirmek, doğru pedagojik yöntemler kullanıldığında oldukça eğlenceli ve kolay bir sürece dönüşmektedir. Uzman okul öncesi öğretmenleri, çocukların duayı sıkılmadan öğrenebilmeleri için kelimeleri düz bir metin gibi okumak yerine, el çırpma, masaya hafifçe vurma veya çeşitli el-kol hareketleri gibi ritmik drama tekniklerini sürece dahil etmektedir. Sınıfta ya da evde bir sofra lideri seçilerek çocukların lideri taklit etmesi sağlanır; her gün düzenli olarak yemekten hemen önce hep birlikte yüksek sesle ve neşeli bir tonla tekrarlanan bu tekerleme tarzındaki dualar, çocukların işitsel hafızaları sayesinde birkaç gün içinde kendiliğinden kalıcı bir alışkanlığa dönüşür.
Nasıl okunur?
Okul öncesi kurumlarında çocukların en sevdiği, en yaygın kullanılan ve akılda kalması en kolay olan klasik okul öncesi yemek duası, melodik bir tekerleme formunda şu dizelerle yüksek sesle okunmaktadır:
"El açtım Allah'ım,
Şükrettim verdiğin nimetlere.
Peygamberim Hz. Muhammed'e,
Bize bu yiyecekleri hazırlayan anneye, babaya, aşçıya,
Ve tüm emeği geçenlere teşekkür ederiz.
Sağlık ver bedenimize,
Afiyet olsun hepimize,
Bismillah, amin."
Bu kısa ve anlamlı duanın hemen ardından tüm çocuklar hep bir ağızdan neşeyle "Afiyet olsun!" diyerek düzenli ve görgü kurallarına uygun bir şekilde yemeklerini yemeye başlarlar.
