Prof. Dr. Abdülaziz Beki, sadece Bingöl'ün değil, Türkiye'nin yetiştirdiği en köklü ve çok yönlü İslam hukuku profesörlerinden biriydi. 1945 yılında Bingöl’ün Gözer köyünde dünyaya gelen Beki, ilim yolculuğuna ilk olarak medrese müderrisi olan babasının rahlesi önünde başladı. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun en yetkin medreselerinde klasik İslami ilimler üzerine derinlemesine eğitimler aldıktan sonra, modern eğitim sistemine entegre olarak 1979 yılında Kayseri Yüksek İslam Enstitüsü'nden mezun oldu. Meslek hayatına imam-hatiplikle başlayan, ardından Kayseri Yahyalı’da müftülük görevini yürüten Beki, vizyonunu uluslararası alana da taşıyarak Hollanda Lahey Büyükelçiliği Din Hizmetleri Müşavirliği bünyesinde din görevlisi olarak çalıştı. Türkiye’ye döndükten sonra vaizlik yaparken bir yandan da akademik kariyerine odaklandı. Erciyes Üniversitesi'nde yüksek lisans ve doktorasını tamamlayarak sırasıyla doçent ve profesör unvanlarını alan Beki, akademik birikimini Dicle Üniversitesi, Bingöl Üniversitesi ve İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi'ne taşıyarak binlerce öğrenci yetiştirdi ve ilim dünyasında silinmez bir iz bıraktı.
Prof. Dr. Abdülaziz Beki'nin İslam hukuku alanında çığır açan güncel fıkhî çalışmaları ve Zazaca dilbilimine yaptığı katkıların önemi nedir?
Prof. Dr. Abdülaziz Beki'yi çağdaşlarından ayıran en önemli özellik, İslam hukukunu sadece geçmişin metinlerine sıkıştırmayıp güncel hayatın sorunlarına fıkhî çözümler üretebilmesi ve aynı zamanda ana diline sahip çıkmasıydı. Akademik hayatı boyunca özellikle tıp etiği ve finans dünyasını yakından ilgilendiren organ nakli, diş kaplatma, modern ticari işlemler ve finansal meselelerin fıkhî boyutlarını derinlemesine inceledi. Kaleme aldığı "İslam Hukuku Prensipleri Işığında Organ Nakli", "İslam’da Güncel Ticari Meseleler" ve "İslam Ticaret Ahlakı" gibi eserler, modern dünyada Müslümanların karşılaştığı karmaşık sorulara rehberlik etti. İlahiyat alanındaki bu devasa birikiminin yanı sıra Beki, doğup büyüdüğü coğrafyanın kültürel mirasına da büyük bir sadakat gösterdi. Bölgenin dil ve edebiyat zenginliğini korumak amacıyla hazırladığı "Zazaca Dilbilgisi / Gramêr Zon Zazaki" ve "Diwon Cebexçuri" adlı çalışmaları, Zaza dili ve edebiyatının bilimsel standartlarda geleceğe taşınmasında en temel yapı taşlarından biri haline geldi.
Prof. Dr. Abdülaziz Beki kaç yaşında, neden vefat etti ve bu büyük kaybın Bingöl Üniversitesi ile akademik camiadaki yankıları nasıl oldu?
Bingöl Üniversitesi eski Rektör Yardımcısı ve İlahiyat Fakültesi eski Dekanı Prof. Dr. Abdülaziz Beki, 81 yaşında hayata gözlerini yumdu. Değerli akademisyenin vefat haberi 24 Ekim 2026 tarihinde Bingöl yerel basını ve akademik camia tarafından büyük bir üzüntüyle kamuoyuna duyuruldu. Bingöl Üniversitesi bünyesinde Temel İslam Bilimleri Bölüm Başkanlığı, Rektör Yardımcılığı ve Dekanlık gibi kritik idari görevlerde bulunarak üniversitenin kurumsallaşma sürecine devasa katkılar sunan Beki'nin vefatı, üniversite yönetimi, öğrencileri ve sevenleri arasında derin bir boşluk yarattı. İslami ilimler ile dil çalışmalarını aynı potada eritmeyi başarmış, ömrünü eğitime ve toplumu aydınlatmaya adamış bu ulu çınarın ayrılışı, başta Bingöl ve Doğu Anadolu bölgesi olmak üzere tüm Türkiye'deki ilim dünyasında büyük bir yasla karşılandı. Sosyal medyada ve akademik platformlarda onun mütevazı kişiliği, medrese geleneği ile modern akademiyi birleştiren köprü rolü ve memleketine olan bağlılığı minnetle anıldı.
