Şiddetle mücadelede yalnızca cezai ve hukuki tedbirlerin yeterli olmayacağı vurgulanırken, toplumsal sorunların büyümeden çözüme kavuşturulması için “sosyal arabuluculuk” modelinin yaygınlaştırılması çağrısı yapıldı.
Küresel Gazeteciler Konseyi’nin (KGK) 6. Küresel Medya Çalıştayı kapsamında, Şiddetle Mücadele Vakfı (HEGEM) tarafından Alanya’da düzenlenen “Şiddet Önleme Modeli Olarak Sosyal Arabuluculuk ve Şiddetin Medya Kullanımı” sempozyumunda, Türkiye’nin şiddetle mücadelesinde izlenmesi gereken yol haritası ele alındı.
Alanya Eftelia Marin Otel Konferans Merkezi’nde gerçekleştirilen programa AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanı Çiğdem Erdoğan, KGK Genel Başkanı Mehmet Ali Dim, HEGEM Başkanı Adem Solak, gazeteciler, akademisyenler ve alanında uzman isimler katıldı.
Şiddet ortaya çıkmadan önlem alınmalı
Sempozyumda verilen mesajların ortak noktasını, şiddetle mücadelenin yalnızca olay meydana geldikten sonra başlatılmaması gerektiği oluşturdu.
Hukuki düzenlemelerin yanı sıra eğitim, farkındalık, kamu kurumları, sivil toplum, akademi ve medyanın ortak hareket etmesinin önemine dikkat çekildi. Toplumsal sorunların erken aşamada tespit edilerek çözüme kavuşturulmasının, şiddet olaylarının önüne geçilmesinde önemli bir araç olabileceği belirtildi.
Yayman’dan sosyal medya uyarısı
Sempozyumda dijital platformların toplum üzerindeki etkileri de geniş şekilde ele alındı.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, sosyal medyanın insanların düşüncelerini ifade edebildiği önemli bir alan olduğunu ancak kontrolsüz içeriklerin ciddi riskler oluşturabildiğini söyledi.
Sosyal medyada dezenformasyon, algı operasyonları, siber zorbalık ve dijital bağımlılık gibi sorunların giderek daha fazla tartışıldığını belirten Yayman, dijital platformlarda geleneksel medyadaki editoryal denetim mekanizmalarının yeterince bulunmamasının önemli bir sorun olduğunu ifade etti.
Yayman, sosyal medyanın demokratik çeşitlilik açısından taşıdığı değerin korunması gerektiğini ancak platformların toplum açısından bir tehdit alanına dönüşmemesi gerektiğini belirterek, “Geldiğimiz noktada sosyal medya meselesi bir millî güvenlik sorununa dönüşmüştür” değerlendirmesinde bulundu.
Trol hesaplar ve dezenformasyon gündemde
Sempozyumda özellikle trol hesaplar üzerinden yürütülen faaliyetlere de dikkat çekildi.
Ötekileştirme, siber zorbalık, dijital bağımlılık ve uyuşturucu kullanımının özendirilmesi gibi başlıkların dijital mecralarda önemli risk alanları oluşturduğu ifade edildi.
Yayman ayrıca dijital platformların daha şeffaf ve hesap verebilir bir yapıya kavuşması gerektiğini belirterek, farklı ülkelerde uygulanan algoritmalar arasında çifte standart bulunmaması gerektiğini savundu.
Çiğdem Erdoğan: Mücadele tek kurumun işi değil
TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanı Çiğdem Erdoğan ise şiddetle mücadelede toplumsal iş birliğinin önemine dikkat çekti.
Şiddetin önlenmesinin yalnızca kanunlar ve koruyucu mekanizmalarla sağlanamayacağını belirten Erdoğan; eğitim, farkındalık, kurumlar arası koordinasyon ve toplumun sürece katılımının da büyük önem taşıdığını söyledi.
Kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, akademi ve medyanın birlikte hareket etmesi gerektiğini belirten Erdoğan, şiddetle mücadelenin tek bir kurumun sorumluluğuna bırakılamayacağını vurguladı.
Kadınlar için dijital şiddet alarmı
Sempozyumda kadınların dijital dünyada karşı karşıya kaldığı riskler de gündeme geldi.
Siber zorbalık, çevrim içi taciz, tehdit, itibarsızlaştırma ve özel hayatın ihlali gibi uygulamaların kadınları hedef alabildiğine dikkat çekildi.
Kadınların yalnızca günlük yaşamda değil, dijital platformlarda da kendilerini güvende hissetmelerinin önemli olduğu vurgulandı.
Dim: Hepimize sorumluluk düşüyor
KGK Genel Başkanı Mehmet Ali Dim de toplumun farklı kesimlerini etkileyen şiddet olaylarının ciddi bir sorun haline geldiğini belirtti.
Şiddetle mücadelenin ortak sorumluluk olduğunu ifade eden Dim, KGK olarak bu tür çalışmalara destek vermeye devam edeceklerini söyledi.
Dim, şiddetin önlenmesi için kurumların yanı sıra toplumun tamamının üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerektiğini belirterek, “Şiddetle mücadele noktasında gereken desteği vermeye ve üzerimize düşeni yapmaya devam edeceğiz” dedi.
Sosyal arabuluculuk modeli öne çıktı
Sempozyumun en dikkat çekici başlıklarından biri ise sosyal arabuluculuk modeli oldu.
HEGEM Başkanı Adem Solak, Türkiye’de sosyal arabuluculuk sisteminin yaygınlaştırılması gerektiğini belirterek, ülke genelinde kapsamlı bir çalışma başlatılması çağrısında bulundu.
Sosyal arabuluculuğun yalnızca hukuki anlaşmazlıkların çözümü şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Solak, toplum içerisinde yaşanan sorunların büyümeden çözüme kavuşturulmasının şiddetin önlenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Hedef 81 il, 350 ilçe
Solak, sosyal arabuluculuk modelinin Türkiye genelinde yaygınlaştırılması gerektiğini belirterek dikkat çeken bir hedef ortaya koydu.
Modelin 81 il ve 350 ilçede hayata geçirilmesi gerektiğini ifade eden Solak, “Türkiye, arabuluculuğun hayata geçirilmesinde geç kalan ülkelerden biridir. Bu gecikmeyi telafi edebilmek için bir seferberlik anlayışıyla hareket etmeliyiz” dedi.
Sosyal arabuluculuk merkezlerinin bakanlıklar, kamu kurumları ve ilgili kuruluşların iş birliğiyle hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekildi.
Medyanın sorumluluğu da masaya yatırıldı
Sempozyumda medyanın şiddet olaylarını ele alış biçimi de önemli başlıklardan biri oldu.
İki ayrı salonda gerçekleştirilen oturumlarda 30 uzman akademisyen tarafından sunumlar yapılırken; şiddetin toplumsal boyutu, dijital platformların sorumluluğu, kadınların korunması, elektronik takip sistemleri ve sosyal arabuluculuk modeli farklı yönleriyle değerlendirildi.
Özellikle şiddet haberlerinin kamuoyuna aktarılması sırasında gazetecilik meslek ilkelerine uyulmasının önemi vurgulandı. Şiddet içeriklerinin dijital platformlarda hızlı şekilde yayılmasının toplum üzerindeki etkileri de tartışıldı.
Sempozyumun soru-cevap bölümünde gazetecilerin yönelttiği soruları yanıtlayan uzmanlar, sosyal arabuluculuğun toplumsal sorunların büyümeden çözülmesi ve şiddetin önlenmesi açısından önemli bir araç olabileceğini belirtti.
