Çocukların konuşmaya başlama zamanı ailelerin en çok merak ettiği konuların başında geliyor. Ancak uzmanlara göre dil gelişimi yalnızca çocuğun kaç kelime söylediğiyle değil, iletişim kurma biçimi, göz teması, ortak dikkat ve konuşmanın anlaşılabilirliği gibi birçok unsurla birlikte değerlendiriliyor.
Dil ve Konuşma Terapisti Dicle Ezgi Onavcı, çocuklarda dil gelişiminin yaşlara göre nasıl ilerlediğini ve hangi durumlarda uzman desteğine başvurulması gerektiğini anlattı.
“Bir yaşında anlamlı kelimelerin başlaması gerekiyor”
Çocuklarda dil gelişiminin yaşlara göre farklı basamaklardan geçtiğini belirten Onavcı, bir yaş civarında anlamlı kelimelerin başlamasının beklendiğini söyledi.
İki yaşında iki kelimeli cümlelerin görülmeye başladığını belirten Onavcı, üç yaşında cümlelerin daha da geliştiğini, dört yaşında ise konuşmanın yetişkin konuşmasına daha yakın hale gelmesinin beklendiğini ifade etti.
Her çocuğun kendi hızında gelişebileceğini vurgulayan Onavcı, buna rağmen bazı belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
Özellikle iki yaşına gelmesine rağmen hiç konuşmayan, jestleri ve iletişim girişimleri sınırlı olan çocukların değerlendirilmesi gerektiğini belirten Onavcı, 4-5 yaşında hâlâ kendisini ifade etmekte zorlanan çocuklar için de uzman desteğinin önemli olduğunu kaydetti.
“Her sesin kazanılması için belli bir yaş aralığı var”
Çocukların bazı sesleri yanlış söylemesinin belli yaşlara kadar normal karşılanabileceğini belirten Onavcı, “R” sesinin en son kazanılan seslerden biri olduğunu ve yaklaşık 5,5 yaşına kadar kazanılmasının beklendiğini ifade etti.
Bununla birlikte bazı ses değişikliklerinin çocuğun yaşına göre değerlendirilmesi gerektiğini belirten Onavcı, gerektiğinde uzman görüşü alınmasını önerdi.
“Çocuğun kendisini ifade etmesine fırsat verilmeli”
Ailelerin çocuklarla iletişim sırasında yaptığı bazı hatalara da dikkat çeken Onavcı, çocuğun işaret ettiği bir şeyi hemen söylemek yerine onun kendisini ifade etmesine fırsat tanınması gerektiğini söyledi.
Çocuğa sürekli soru yöneltmenin de iletişim isteğini azaltabileceğini belirten Onavcı, çocuğun söylediği kelimelerdeki yanlış sesleri sürekli düzeltmenin doğru olmadığını ifade etti.
Çocuğun konuşma seviyesine uygun kısa ve anlaşılır ifadeler kullanmanın daha faydalı olabileceğini belirten Onavcı, günlük yaşamın da dil gelişimini desteklemek için önemli bir fırsat olduğunu söyledi.
“0-3 yaş erken müdahale açısından çok önemli”
Evde yemek yaparken, çamaşır asarken, alışverişe çıkarken veya oyun oynarken çocukla kurulan iletişimin dil gelişimine katkı sağlayabileceğini belirten Onavcı, ailelerin günlük hayatın her alanını bir öğrenme fırsatına dönüştürebileceğini ifade etti.
Özellikle 0-3 yaş döneminin erken müdahale açısından önemli olduğunu vurgulayan Onavcı, çocuklarında yaşıtlarından farklılık gören ailelerin “Bizim ailede de geç konuşan vardı” düşüncesiyle beklememesi gerektiğini söyledi.
Onavcı, şüphe halinde uzman desteği alınmasının erken müdahale imkanı sağlayacağını belirtti.
