Bugün nostalji tutkunlarının ve ikinci el piyasasının dilinden düşmeyen Şahin, Doğan ve Kartal üçlüsü arasında, sanılanın aksine her dönem aynı fiyat hiyerarşisinin uygulanmadığı ortaya çıktı. 1991 yılına ait resmi Tofaş fiyat listesi, station wagon gövde tipindeki Kartal L modelinin, serinin lüks sedanı olarak kabul edilen Doğan L modelinden daha yüksek bir etiketle satıldığını kanıtladı.
Geçmişe ait gazete kupürlerinden çıkan pazar fiyatları, modellerin üretim kronolojisi ve bu otomobillerin 45 yıllık tarihi serüveni şu şekildedir:
1991 Yılı Resmi Sıfır KM Satış Fiyatları Şaşırtıyor
1 Haziran 1991 tarihli gazete arşivinde yer alan ve 3 Haziran 1991'den itibaren fabrikasyon çıkışlı olarak uygulanacağı belirtilen KDV dahil resmi satış listesi, dönemin Türk Lirası para birimiyle şu şekilde sıralanıyordu:
| Model ve Donanım Versiyonu | 1991 Yılı Sıfır Satış Fiyatı |
|---|---|
| Şahin (5 Vites) | 34.153.800 TL |
| Kartal (5 Vites) | 37.039.800 TL |
| Doğan L | 40.891.800 TL |
| Kartal L | 42.559.800 TL |
Tablodaki veriler net bir gerçeği ortaya koyuyor: Üst donanım seviyesini simgeleyen "L" takısı devreye girdiğinde, Kartal L modeli Doğan L modelinden tam 1 milyon 668 bin lira daha yüksek bir fiyatla listenin zirvesinde yer alıyordu.
Harflerin Gizemi: Sadece Model Adına Bakmak Yetmiyor!
Otomobil tarihçileri, bu arşiv belgesinin çok önemli bir sektörel gerçeğe ışık tuttuğunu belirtiyor. Bir otomobili sadece "Şahin" ya da "Kartal" olarak düz bir isimle değerlendirmenin eksik kalacağını vurgulayan uzmanlar, model adının yanındaki donanım harflerinin (L, SL, SLX vb.) fiyatlandırmayı tamamen değiştirebildiğini ifade ediyor. Nitekim aynı listede standart 5 vitesli Kartal ile lüks versiyon Kartal L arasında 5 milyon 520 bin liralık ciddi bir uçurum bulunuyordu.
Doğan ve Kartal Efsanesi 45 Yaşında!
Kuş serisinin yollara çıkış hikayesi de sanıldığı gibi tüm modeller için aynı anda başlamadı. Tofaş’ın resmi kurumsal tarihçe kayıtlarına göre efsanenin kronolojik yolculuğu şu kilometre taşlarıyla şekillendi:
- Şahin: Üretim başlangıcı 1977 yılına dayanıyor ve 2026 yılı itibarıyla tam 49 yıllık bir geçmişi geride bıraktı.
- Doğan ve Kartal: Üretim bantlarıyla ilk kez 1981 yılında tanıştılar. Bu doğrultuda, içinde bulunduğumuz 2026 yılı, Doğan ve Kartal modellerinin doğuşunun 45’inci yıl dönümü olarak ayrı bir tarihi önem taşıyor.
Erken Dönem Murat 131 Kartal Müzede Sergileniyor
Bu efsanevi serinin ilk dönem örneklerini sadece eski gazete ilanlarında ya da sararmış sayfalarda aramak istemeyen otomobil meraklıları için somut bir adres de bulunuyor. Tofaş Bursa Anadolu Arabaları Müzesi’nin motorlu araçlar koleksiyonunda, serinin en nadide erken dönem örneklerinden biri olan 1983 model Murat 131 Kartal ilk günkü ihtişamıyla ziyaretçilerini ağırlamaya ve Türkiye'nin sanayi tarihini canlı tutmaya devam ediyor.
