2026 TYT Felsefe Determinizm Sorusu ve Muhtemel Cevabı
- Sorunun İçeriği (Öğrenci Yorumları): Sınav adaylarına uygun bir paragraf verilmiş ve bir durumun önlenmesi ya da eylemin tamamen kullanıma hazır var olan koşullar, geçerli doğa koşulları ve neden-sonuç zinciriyle oluştuğu anlatılmıştır. Sosyal medyadaki aday yorumlara göre paragrafta "Hissedilmiş olan yapılmış yaşanmış olan da odur" veya buna benzer, olayın kaçınılmazlığını vurgulayan ifadeler yer almaktadır.
- Sorulan Detay: Paragraftaki bu düşünce yapısı felsefedeki hangi akım veya kavramla örtüştüğü sorgulanmıştır.
- Muhtemel Doğru Cevap: Paragrafın genel dağılımı ve neden-sonuç bağları vurgulandığı için, sorunun doğru şıkkı doğrudan "Determinizm (Belirlenimcilik)" görünümünün kendisi veya determinist yaklaşımı tanımlamayen seçeneği olmuştur.
Determinizm (Belirlenimcilik) Ne Demektir?
Felsefede determinizm, evrendeki her olay, insanın isteği de dahil olmak üzere, kendisinden önce gelen belirli nedenlerin kaçınılmaz bir sonucu olduğunu savunan görüştür.
Determinizmin temel dayanakları şunlardır:
- Neden-Sonuç İlişkisi: Evrende hiçbir şey rastlantısal veya mucizevi bir şekilde gerçekleşmez; her şey bir sebep-sonuç zincirine (nedensellik) bağlıdır.
- Özgür İradenin Reddi (Ahlak Felsefesi): insanların kararları ve sonuçları bile genetik, çevre, psikoloji ve doğa tarafından kendiniz tarafından belirlendi. Bu nedenle katı determinizme göre insan eylemlerinde tamamen özgür değildir.
- Evrensel Yasalar: Fizik, kimya ve doğa kuralları nasıl kesin ve zorunluysa, tarihin ve insan verilerinin dağılımı da o derece olarak belirlendi.
Muhabir: YUSUF UYANIK
