Borsa İstanbul bünyesinde son dönemde gözlemlenen volatilite ve piyasa hareketlilikleri sonrasında harekete geçen Kurul; piyasaların güvenli, şeffaf, etkin ve istikrarlı bir yapıda işleyişini sürdürebilmesi ile tasarruf sahiplerinin haklarının korunması amacıyla radikal adımlar attı. Bu kapsamda, aralarında piyasanın tanınmış aktörlerinin de bulunduğu tam 7 portföy yönetim şirketine ait tüm yatırım fonlarının TEFAS (Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu) üzerindeki alım ve satım işlemleri tamamen durduruldu. Finans dünyasında şok etkisi yaratan bu düzenlemenin ardından binlerce fon yatırımcısı, "TEFAS işlem gören fonum alım satıma kapatıldı ne yapmalıyım?", "TEFAS işleme kapalı ne demek?" ve "Elimdeki fonlar ne olacak?" sorularına yanıt aramaya başladı. Finansal ekosistemin dengelerini yeniden şekillendiren bu tarihi kararın tüm hukuki detaylarını, yatırımcıların izlemesi gereken yol haritasını ve tasfiye sürecinin perde arkasını sizler için derledik.
TEFAS İşleme Kapalı Ne Demek ve Bu Durum Yatırımcılar İçin Ne Anlama Geliyor?
Finansal piyasalarda işlem yapan tasarruf sahiplerinin sıklıkla kullandığı TEFAS platformunda bir fonun işleme kapatılması, o fona ait katılma paylarının dijital platformlar veya banka/aracı kurum kanalları üzerinden yeni bir alım ya da satım emrine konu edilememesi anlamına gelir. Normal şartlar altında yatırımcılar, TEFAS üyesi olan herhangi bir kurumdan istedikleri portföy şirketinin fonunu özgürce alıp satabilirken, SPK'nın son müdahalesiyle birlikte adı geçen 7 şirketin fonlarında bu akış tamamen kesilmiştir. Bu kısıtlama kararı; Tera Portföy Yönetimi AŞ, Pusula Portföy Yönetimi AŞ, Hedef Portföy Yönetimi AŞ, Atlas Portföy Yönetimi AŞ, A1 Portföy Yönetimi AŞ, Pardus Portföy Yönetimi AŞ ve Bulls Portföy Yönetimi AŞ şirketlerinin kurucusu olduğu tüm yatırım fonlarını doğrudan kapsamaktadır. Yatırımcılar ekranlarında "işleme kapalı" uyarısı gördüklerinde, bu durumun geçici bir teknik aksaklıktan ziyade, regülatör kurumun piyasa düzenini ve yatırımcı menfaatlerini koruma amacıyla aldığı yasal bir blokaj kararı olduğunu bilmelidir. Sistem üzerinde fon paylarının donması, mevcut varlıkların değerlemesinin durduğu anlamına gelmez; yalnızca piyasa mekanizması içinde bu fonlara yeni nakit girişinin veya fonlardan anlık nakit çıkışının yasal bir çerçeve çizilene kadar durdurulduğunu gösterir.
TEFAS İşlem Gören Fonum Alım Satıma Kapatıldı Ne Yapmalıyım ve İzlenecek Yasal Adımlar Nelerdir?
Portföyünde SPK tarafından kısıtlama getirilen 7 portföy yönetim şirketinin fonlarını bulunduran yatırımcıların bu aşamada panik ve aceleyle hareket etmekten kaçınması büyük önem arz etmektedir. TEFAS üzerinde alım satım işlemleri bloke edilen bir fonun yatırımcısıysanız, ilk yapmanız gereken hamle, elinizdeki fonun sadece işleme mi kapatıldığını yoksa Kurul tarafından açıklanan 130 fonluk "tasfiye" listesinde mi yer aldığını netleştirmektir. Eğer fonunuz tasfiye listesindeyse, süreç tamamen Sermaye Piyasası Kurulu’nun belirleyeceği ve önümüzdeki günlerde ilan edeceği özel yöntem ve takvime göre yürütülecektir. Yatırımcıların nakde dönme talepleri yasal tasfiye süreci dahilinde gerçekleştirileceğinden, bu aşamada aracı kurumları veya bankaları işlem yapmaya zorlamak hukuken bir sonuç vermeyecektir. Yatırımcılar, portföy yöneticisi şirketlerin resmi internet sitelerini, Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) açıklamalarını ve SPK haftalık bültenlerini çok yakından takip etmelidir. Hak kaybı yaşamamak adına, fonların içerisindeki varlıkların paraya çevrilmesi ve pay sahiplerine dağıtılması sürecinde Kurul'un yayımlayacağı kılavuz doğrultusunda hareket edilmeli, hesapların bulunduğu aracı kurumlardan güncel bakiye ve pay sahipliği dökümleri talep edilerek kayıtlar kontrol altında tutulmalıdır.
Fonların Tasfiye Edilmesi Ne Demek ve 130 Fonun Tasfiye Süreci Nasıl İşleyecek?
Sermaye piyasası mevzuatına göre tasfiye, bir yatırım fonunun tüzel ya da yasal varlığının sona erdirilmesi, fon portföyünde bulunan tüm finansal enstrümanların (hisse senedi, tahvil, ters repo, nakit vb.) piyasa koşulları çerçevesinde nakde çevrilmesi ve elde edilen toplam tutarın fon sahiplerine payları oranında dağıtılması sürecidir. SPK'nın aldığı son karar doğrultusunda, piyasada faaliyet gösteren 7 şirkete ait toplam 130 fonun tamamen tasfiye edilmesine hükmedilmiştir. Tasfiye listesinin dağılımına bakıldığında; Pardus Portföy 42 fonla başı çekerken, onu 31 fonla Hedef Portföy, 16 fonla Atlas Portföy, 15 fonla Bulls Portföy, 12 fonla Pusula Portföy, 9 fonla A1 Capital Portföy ve 5 fonla Tera Portföy izlemektedir. Bu devasa tasfiye operasyonu, piyasada oluşabilecek ani satış baskılarını ve fiyat bozulmalarını engellemek adına SPK’nın gözetiminde ve yine Kurul’un onaylayacağı bir metodolojiyle yönetilecektir. Tasfiye sürecinde fonların nakit varlıkları ile satışı tamamlanan menkul kıymetlerden elde edilen gelirler, fonun yönetim giderleri ve yasal borçları düşüldükten sonra net aktif değer üzerinden yatırımcıların hesaplarına adil bir şekilde aktarılacaktır. Bu süreç belirli bir zaman alabileceği için yatırımcıların sabırlı olması ve regülatörün resmi duyurularına göre pozisyon alması gerekmektedir.
Kredili İşlemlerde Özkaynak Koruma Oranı Değişikliği ve Piyasaya Etkileri Nelerdir?
Sermaye Piyasası Kurulu, portföy yönetim şirketlerine yönelik yaptırımlarının ve fon kapatma kararlarının yanı sıra, Borsa İstanbul’un genel likidite yapısını ve yatırımcı tabanını rahatlatmaya yönelik çok kritik bir makro ihtiyati tedbir daha açıklamıştır. Kurul, borsada kredili sermaye piyasası aracı işlemi gerçekleştiren yatırımcılar için uygulanan asgari özkaynak koruma oranında radikal bir esnekliğe gitmiştir. Daha önce katı bir şekilde asgari yüzde 35 olarak uygulanan ve bu seviyenin altına düşüldüğünde yatırımcıları zorunlu hisse satışına (margin call/hisse tamamlama çağrısı) zorlayan özkaynak koruma oranı, geçici bir süre için yüzde 20’ye düşürülmüştür. Aracı kurumların kendi risk yönetim politikalarına uyum sağlaması ve müşteri taleplerinin azami surette gözetilmesi şartıyla uygulanacak olan bu esneklik, piyasadaki panik satışlarının önüne geçmeyi hedeflemektedir. İkinci bir duyuruya kadar ve en geç 2 Ekim 2026 tarihi seans sonuna kadar yürürlükte kalacağı belirtilen bu düzenleme, fon kapatma kararlarının piyasada yaratabileceği olası teminat krizlerini hafifletmek ve borsadaki genel nakit sıkışıklığını dengelemek adına kritik bir can suyu niteliği taşımaktadır.
